Bijbelonline.nl > Overig > Band rk-school en kerk doorgeknipt - 1

1 

De traditioneel nauwe band tussen het rooms-katholiek onderwijs en de Rooms-Katholieke Kerk is doorgeknipt. Leraren en leerlingen in het katholiek onderwijs in Nederland hebben weinig tot geen vertrouwen in de katholieke kerk als instituut.Dit blijkt uit een onderzoek onder alle katholieke scholen voor primair en voortgezet onderwijs in Nederland, dat vrijdag in Utrecht door de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) wordt gepresenteerd. Het onderzoek Inspirerende activiteiten en personen op katholieke scholen is in opdracht van de NKSR uitgevoerd door de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Dat de link tussen de Rroms-Katholieke Kerk en het katholieke onderwijs verleden tijd is, baart de NKSR zorgen, zegt woordvoerder Gerrit-Jan Meulenbeld van de schoolraad. ,,We moeten ons bezinnen op de vraag wat kerk en school elkaar kunnen bieden omdat wij als schoolraad de band met de kerk wel belangrijk vinden. Blijkbaar hebben scholen de indruk dat in de kerk voor hen weinig valt te halen. Of ze zien niet wat er te halen valt. Het gesprek is nodig, dat is duidelijk.''

De NKSR liet het onderzoek uitvoeren omdat zij wilde weten ,,hoe katholiek onze scholen nog zijn en waardoor ouders, leerlingen en docenten zich laten inspireren'', zegt Meulenbeld. ,,Bij de buitenwacht bestaat al enige tijd het beeld dat de katholieke identiteit van onze scholen niet veel meer inhoudt.'' Gelukkig, vindt Meulenbeld, haalt het onderzoeksrapport die gedachte onderuit. ,,Het blijkt dat 56 procent van de leerlingen en leraren in het katholiek onderwijs zichzelf 'katholiek' noemt. Het merendeel van onze leerlingen en docenten is dus nog katholiek.'' Dat het rapport vervolgens ook concludeert dat dit stempel volstrekt niet samenvalt met kerkelijke betrokkenheid, maakt volgens Meulenbeld niet uit. ,,Het gaat erom dat zij zichzelf als katholiek beschouwen. Niet of ze wel of niet naar de kerk gaan.''

Binnen het rooms-katholiek onderwijs is 1,3 procent van de leerlingen en leraren lid van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), 0,8 procent is gereformeerd en 0,7 procent is lid van een evangelische gemeente. Zo'n 3 procent van de leerlingen en leraren is moslim.

In totaal werd aan 1179 betrokkenen uit het katholiek onderwijs een vragenlijst voorgelegd. Die groep bestond uit ouders van leerlingen van groep vijf van het primair onderwijs, leerkrachten in het primair onderwijs, leerlingen uit de vierde en vijfde klas van het voortgezet onderwijs en docenten uit het voortgezet onderwijs. Alle katholieke scholen in Nederland zijn hierin opgenomen. De vragen gingen vooral over de inspiratie bij de invulling van de katholieke identiteit.

Vieringen
Onderzoeker Aad de Jong van de faculteit Theologie van de Radboud Universiteit die het onderzoek leidde, formuleerde een aantal kenmerken van de katholieke traditie. ,,Je zou kunnen zeggen dat deze de katholiciteit bepalen: het gevoel voor gemeenschap, de waardering van de sacramenten, het samen vieren en de liefdadigheid.'' Vooral vieringen en liefdadigheid scoorden hoog. ,,Katholiek-zijn binnen het onderwijs blijkt vooral te bestaan uit het 'samen dingen doen', het gemeenschapsgevoel'', zegt De Jong. ,,Maar men koppelt dit volledig los van de Kerk. Dat is erg opmerkelijk. Ik vind de relatie tussen de kerkgemeenschap en het onderwijs erg belangrijk'', zegt hij. Minder opvallend in dit licht is de conclusie dat het belangrijkste motief om voor een katholieke school te kiezen, vooral de 'aansprekende' sfeer is.


Crucifix
Typisch katholieke symbolen en vormen als het knielen en een crucifix aan de muur worden minder gewaardeerd. Hetzelfde geldt voor het vertellen van Bijbelverhalen. Al met al toont het onderzoek volgens Meulenbeld aan dat er ,,binnen het katholiek onderwijs nog een vruchtbare bodem is om de katholieke identiteit vorm te geven.'' Deze 'bodem' vat hij samen als ,,de waardering voor vieringen en dienen.'' Dat dit door niet-katholieken niet direct als 'katholiek' is te herkennen, begrijpt Meulenbeld. ,,Maar dat zij dit zelf als katholiek zien en aangeven te willen werken aan katholiciteit, vinden wij verheugend.''

Bron: http://www.nd.nl/Document.aspx?document=nd_artikel&id=78881