Bijbelonline.nl > Overig > 'Sociale ethiek Bijbel heeft iets liberaals' - 1

1 

Wat vind u van deze stelling?

"De sociale ethiek uit het Oude en Nieuwe testament heeft iets liberaals'', zei ChristenUnie-senator Eimert van Middelkoop tijdens de diakenendag van Luisterend Dienen. Met het oog op de kabinetsformatie kon hem ook gevraagd worden wat hij zou doen als minister van Sociale Zaken.

Zaterdag waren zo'n 120 diakenen uit hervormde gemeenten die zich rekenen tot de Gereformeerde Bond, in Ede bij elkaar gekomen om in kerkgebouw Emmaüs te luisteren naar het betoog van de senator. Van Middelkoop was door Luisterend Dienen, het diaconale programma van Kerkinactie, uitgenodigd om te spreken over het thema armoede. Hij wees de diakenen erop dat kerk en overheid beide verantwoordelijk zijn voor armoedebestrijding. Voor de precieze verhouding tussen kerk en overheid is volgens het EersteKamerlid echter "geen vast model''.

"Wie niet wil werken, zal niet eten'', vatte Van Middelkoop de sociale ethiek van het Oude en Nieuwe Testament samen. Hij benadrukte daarbij het woordje 'wil'. "Mensen die niet willen werken, ondervinden daarvan de nadelige gevolgen.'' Maar voor mensen die niet kúnnen werken, moet blijvende diaconale aandacht zijn, vindt Van Middelkoop.

Blijft staan dat de Mozaïsche wetgeving uit het Oude en Nieuwe Testament volgens de senator begrensd is. Armoedezorg "geldt in het Oude Testament alleen voor mensen die boven de zestig jaar en godvruchtig zijn en in het Nieuwe Testament gaat het om de wezen en de weduwen''. Daarmee heeft de sociale ethiek "iets liberaals''. "Het gaat in de Bijbel om activering van de armen.''

Daarom kunnen politici en diakenen niet volstaan met alleen maar solidair zijn. "Er moeten ook prikkels in de sociale wetgeving zitten.'' Iets daarvan is te zien aan de "eerste bijstandswet'': het aren lezen uit de geschiedenis van Ruth. "Deze wetgeving was een sociaal instrument waardoor armen zelfstandig konden worden, doordat hun iets werd teruggegeven van de algemene productiemiddelen.''

Toch hekelde Van Middelkoop de liberaal-economische wind die de afgelopen jaren door Nederland waaide. "Ik voel me meer thuis bij het sociaal-democratische gedachtegoed, waarin een rechtvaardige samenleving centraal staat.''

Het socialisme is een van de verloren zonen van de christelijke kerk, zei Van Middelkoop. "Midden vorige eeuw zijn massa's mensen uit de lagere klasse de kerk uitgegaan omdat ze vonden dat de kerk het verrekte hun financiële bijstand te verlenen. Dat betekende een versnelling van de secularisatie en de opkomst van het socialisme.''

Het financiële vermogen van diaconieën op het gebied van armoedebestrijding noemde Van Middelkoop "peanuts'' vergeleken met de overheidsfinanciën die met armoedebestrijding gemoeid zijn. Hij adviseerde de diakenen daarom: "Doe maar gewoon wat je hand vindt om te doen.''

Daarbij pleitte hij voor een diaken die de rol vervult van een "maatschappelijke makelaar''. "Ze kunnen mensen bijvoorbeeld helpen bij het aanvragen van een bijstandsuitkering of huursubsidie.''

Diakenen komen daarbij letterlijk bij mensen binnen, gaf Van Middelkoop aan. Daarom moeten ze uitkijken dat ze de privacy van de betrokkenen niet schenden. "Daarvoor moet een diaken een goed gevoel ontwikkelen, want privacy is mensen veel waard.''

De bevoogdende liefde van diakennen kan namelijk uitmonden in paternalisme, aldus Van Middelkoop. "Dat is geen goede houding, omdat daardoor het respect voor de eigenheid en waardigheid van mensen verloren gaat.''

De kerk van tegenwoordig is een kerk van de middenklasse, constateerde het EersteKamerlid. "Daardoor raken we de antennes met de onderklasse kwijt.'' Diakenen moeten daarom meer naar buiten treden, ze moeten weer herkenbaar worden voor de hele samenleving.


Uniform
Die herkenbaarheid kan volgens hem vergroot worden door een uniform voor diakenen. "Zodat ze net als de heilssoldaten weer zichtbaar worden in de samenleving.''

"Waar gaat u als eerste voor zorgen als u straks minister van Sociale Zaken bent?'', was de vraag van een van de diakenen tijdens de workshop die op de toespraak volgde. "Een subsidieregeling voor het aanschaffen van uniformen voor diakenen'', antwoordde Van Middelkoop lachend. "Met draagplicht natuurlijk.''

Bron: Oneway.nl